Zawartość kursu
8. Charakterystyka hodowlana drzew i krzewów leśnych 8.2 Charakterystyka hodowlana gatunków domieszkowych
PROGRAM NAUCZANIA ZAWODU TECHNIK LEŚNIK (Program przedmiotowy o strukturze spiralnej SYMBOL CYFROWY ZAWODU 314301 – KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE w ZAWODZIE: LES.02 Gospodarowanie zasobami leśnymi) ze zmianami z 2023r.
0/20
8.2 Charakterystyka hodowlana gatunków domieszkowych (NK)

Podatność jesionów, olch, brzóz, graba, klonów, wiązów, lip i topoli osiki na zagrożenia abiotyczne

Zagrożenia abiotyczne

Do najważniejszych czynników abiotycznych wpływających na drzewa leśne należą:

  • wiatr,
  • śnieg i okiść,
  • mróz,
  • przymrozki późne i wczesne,
  • susza,
  • wysokie temperatury,
  • zalewy i podtopienia,
  • zanieczyszczenia przemysłowe.

1. Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior)

Wiatr

  • odporność średnia do dużej,
  • dzięki silnemu systemowi korzeniowemu stosunkowo rzadko ulega wywrotom.

Śnieg i okiść

  • młode drzewa mogą ulegać odkształceniom i złamaniom.

Mróz

  • dobrze znosi mrozy zimowe,
  • młode osobniki bywają uszkadzane przez późne przymrozki.

Susza

  • gatunek wrażliwy na długotrwałe susze.

Zalewy

  • dobrze znosi okresowe zalewanie.

2. Olsza czarna (Alnus glutinosa)

Wiatr

  • odporność średnia,
  • na glebach silnie uwodnionych może ulegać wywrotom.

Mróz

  • odporna na mrozy.

Susza

  • bardzo wrażliwa.

Zalewy

  • bardzo odporna,
  • należy do najlepiej znoszących podtopienia gatunków leśnych.

3. Olsza szara (Alnus incana)

Wiatr

  • odporność średnia.

Mróz

  • bardzo odporna.

Susza

  • umiarkowanie wrażliwa.

Zalewy

  • dobrze znosi krótkotrwałe zalewanie.

4. Brzoza brodawkowata (Betula pendula)

Wiatr

  • odporność średnia,
  • starsze drzewa mogą ulegać złomom.

Mróz

  • bardzo odporna.

Przymrozki

  • młode liście bywają uszkadzane.

Susza

  • stosunkowo dobrze znosi krótkotrwałe susze.

Śnieg

  • młode drzewa mogą ulegać deformacjom.

5. Brzoza omszona (Betula pubescens)

Wiatr

  • odporność średnia.

Mróz

  • bardzo odporna.

Susza

  • wyraźnie bardziej wrażliwa niż brzoza brodawkowata.

Zalewy

  • dobrze znosi wysokie uwilgotnienie gleby.

6. Grab pospolity (Carpinus betulus)

Wiatr

  • bardzo odporny dzięki mocnemu systemowi korzeniowemu.

Śnieg i okiść

  • stosunkowo odporny.

Mróz

  • odporny.

Przymrozki

  • młode odnowienia mogą być uszkadzane.

Susza

  • umiarkowanie odporny.

7. Klon zwyczajny (Acer platanoides)

Wiatr

  • odporny.

Mróz

  • bardzo odporny.

Przymrozki

  • młode pędy bywają uszkadzane.

Susza

  • średnio odporny.

8. Jawor (Acer pseudoplatanus)

Wiatr

  • odporny.

Mróz

  • dobrze znosi mrozy.

Przymrozki

  • młode osobniki są stosunkowo wrażliwe.

Susza

  • wrażliwy na długotrwałe niedobory wody.

9. Klon polny (Acer campestre)

Wiatr

  • odporny.

Mróz

  • dość odporny.

Susza

  • dobrze znosi suszę.

Zanieczyszczenia

  • jeden z bardziej odpornych gatunków.

10. Wiązy (Ulmus spp.)

Wiatr

  • odporność duża.

Mróz

  • dobra odporność.

Przymrozki

  • młode pędy bywają uszkadzane.

Susza

  • umiarkowana odporność.

Zalewy

  • szczególnie wiąz szypułkowy dobrze znosi podtopienia.

11. Lipa drobnolistna (Tilia cordata)

Wiatr

  • bardzo odporna.

Mróz

  • bardzo odporna.

Przymrozki

  • odporna dzięki późnemu rozwojowi liści.

Susza

  • stosunkowo odporna.

Zanieczyszczenia

  • bardzo odporna.

12. Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)

Wiatr

  • odporna.

Mróz

  • odporność dobra.

Susza

  • mniej odporna niż lipa drobnolistna.

13. Topola osika (Populus tremula)

Wiatr

  • podatna na złomy i wywroty.

Śnieg i okiść

  • podatna na uszkodzenia.

Mróz

  • bardzo odporna.

Przymrozki

  • stosunkowo odporna.

Susza

  • średnio odporna.

Zanieczyszczenia

  • dość odporna.

Tabela do zapamiętania

Gatunek Wiatr Mróz Susza Zalewy
Jesion odporny odporny wrażliwy odporny
Olsza czarna średnio odporna odporna bardzo wrażliwa bardzo odporna
Olsza szara średnio odporna bardzo odporna wrażliwa odporna
Brzoza brodawkowata średnio odporna bardzo odporna dość odporna nie
Brzoza omszona średnio odporna bardzo odporna wrażliwa odporna
Grab bardzo odporny odporny średnio odporny nie
Klon zwyczajny odporny bardzo odporny średnio odporny nie
Jawor odporny odporny wrażliwy nie
Klon polny odporny odporny odporny nie
Wiązy bardzo odporne odporne średnio odporne odporne
Lipa drobnolistna bardzo odporna bardzo odporna odporna nie
Lipa szerokolistna odporna odporna średnio odporna nie
Osika podatna bardzo odporna średnio odporna nie

Najważniejsze informacje do zapamiętania

Najbardziej odporne na wiatr

  • grab,
  • lipa drobnolistna,
  • wiązy.

Najbardziej odporne na mróz

  • brzozy,
  • osika,
  • olsza szara,
  • lipa drobnolistna.

Najbardziej odporne na suszę

  • brzoza brodawkowata,
  • klon polny,
  • lipa drobnolistna.

Najbardziej odporne na zalewy

  • olsza czarna,
  • olsza szara,
  • jesion,
  • wiąz szypułkowy.

Najbardziej wrażliwe na suszę

  • olsza czarna,
  • jesion,
  • jawor,
  • brzoza omszona.

Opracowanie zgodne z charakterystykami hodowlanymi gatunków przedstawionymi przez prof. Andrzeja Jaworskiego w Hodowli lasu. Charakterystyka hodowlana drzew i krzewów leśnych oraz z aktualną wiedzą leśną stosowaną w Polsce do 2024 r.