Wymagania w stosunku do wilgotności i troficzności gleby jesionów, olch, brzóz, graba, klonów, wiązów, lip i topoli osiki

Na podstawie: Jaworski A. Hodowla lasu. Charakterystyka hodowlana drzew i krzewów leśnych, Szymański S. Ekologiczne podstawy hodowli lasu, Bernadzki E. Dendrologia, Zasady Hodowli Lasu oraz współczesnej wiedzy leśnej (2024).

1. Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior)

Wymagania wilgotnościowe

• gatunek higrofilny (wilgociolubny),
• najlepiej rośnie na glebach świeżych do wilgotnych,
• źle znosi długotrwałe susze,
• wymaga dobrego zaopatrzenia w wodę i wysokiej wilgotności powietrza.

Wymagania troficzne

• gatunek bardzo wymagający,
• preferuje gleby żyzne, głębokie, zasobne w próchnicę i składniki pokarmowe,
• optymalnie rośnie na siedliskach lasu świeżego, lasu wilgotnego i łęgu.

2. Olsza czarna (Alnus glutinosa)

Wymagania wilgotnościowe

• gatunek silnie wilgociolubny,
• najlepiej rozwija się na siedliskach mokrych, bagiennych i torfowych,
• dobrze znosi okresowe zalewy oraz wysoki poziom wód gruntowych.

Wymagania troficzne

• średnio wymagająca do wymagającej,
• może rosnąć na glebach ubogich, jeżeli są dostatecznie wilgotne,
• dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi wzbogaca glebę w azot.

3. Olsza szara (Alnus incana)

Wymagania wilgotnościowe

• preferuje siedliska wilgotne i świeże,
• dobrze znosi okresowe zalewanie.

Wymagania troficzne

• mniejsze wymagania niż olsza czarna,
• rośnie na glebach średnio żyznych, często kamienistych i aluwialnych.

4. Brzoza brodawkowata (Betula pendula)

Wymagania wilgotnościowe

• gatunek stosunkowo odporny na niedobory wody,
• najlepiej rośnie na siedliskach świeżych,
• dobrze znosi okresowe susze.

Wymagania troficzne

• gatunek o niewielkich wymaganiach,
• może rosnąć na glebach bardzo ubogich, piaszczystych i zdegradowanych,
• typowy gatunek pionierski.

5. Brzoza omszona (Betula pubescens)

Wymagania wilgotnościowe

• wyraźnie większe niż brzoza brodawkowata,
• preferuje siedliska wilgotne, bagienne i torfowe.

Wymagania troficzne

• niewielkie,
• dobrze rośnie na glebach kwaśnych i ubogich.

6. Grab pospolity (Carpinus betulus)

Wymagania wilgotnościowe

• najlepiej rozwija się na siedliskach świeżych,
• źle znosi zarówno suszę, jak i nadmierne uwilgotnienie.

Wymagania troficzne

• gatunek wymagający,
• preferuje gleby żyzne, gliniaste, bogate w próchnicę i wapń,
• charakterystyczny składnik grądów.

7. Klon zwyczajny (Acer platanoides)

Wymagania wilgotnościowe

• najlepiej rośnie na siedliskach świeżych,
• umiarkowanie odporny na suszę.

Wymagania troficzne

• gatunek wymagający,
• preferuje gleby żyzne, głębokie i zasobne w składniki mineralne.

8. Jawor (Acer pseudoplatanus)

Wymagania wilgotnościowe

• wymaga gleb świeżych do wilgotnych,
• źle znosi długotrwałe przesuszenie.

Wymagania troficzne

• bardzo wymagający,
• najlepiej rośnie na glebach żyznych, próchnicznych i dobrze napowietrzonych.

9. Klon polny (Acer campestre)

Wymagania wilgotnościowe

• preferuje siedliska świeże,
• dobrze znosi okresowe niedobory wody.

Wymagania troficzne

• gatunek wymagający,
• preferuje gleby żyzne, często zasobne w wapń.

10. Wiąz szypułkowy (Ulmus laevis)

Wymagania wilgotnościowe

• gatunek wilgociolubny,
• charakterystyczny dla łęgów i dolin rzecznych,
• dobrze znosi okresowe zalewanie.

Wymagania troficzne

• bardzo wymagający,
• potrzebuje gleb żyznych i zasobnych.

11. Wiąz górski (Ulmus glabra)

Wymagania wilgotnościowe

• wymaga siedlisk świeżych i wilgotnych.

Wymagania troficzne

• bardzo wymagający,
• najlepiej rośnie na glebach żyznych i próchnicznych.

12. Wiąz polny (Ulmus minor)

Wymagania wilgotnościowe

• preferuje siedliska świeże.

Wymagania troficzne

• gatunek wymagający,
• rośnie na żyznych madach i glebach brunatnych.

13. Lipa drobnolistna (Tilia cordata)

Wymagania wilgotnościowe

• najlepiej rośnie na siedliskach świeżych,
• dobrze znosi krótkotrwałe susze.

Wymagania troficzne

• gatunek wymagający,
• preferuje gleby żyzne, głębokie i zasobne w wapń.

14. Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)

Wymagania wilgotnościowe

• wymaga siedlisk świeżych do wilgotnych.

Wymagania troficzne

• bardzo wymagająca,
• preferuje gleby żyzne i zasobne w składniki pokarmowe.

15. Topola osika (Populus tremula)

Wymagania wilgotnościowe

• najlepiej rośnie na siedliskach świeżych,
• wykazuje dużą tolerancję na zmienne warunki wilgotnościowe.

Wymagania troficzne

• niewielkie do umiarkowanych,
• może rosnąć zarówno na glebach ubogich, jak i średnio żyznych,
• gatunek pionierski o szerokiej amplitudzie ekologicznej.

Tabela do zapamiętania

Kolejność od najmniej do najbardziej wymagających pod względem żyzności gleby

Brzoza brodawkowata → Brzoza omszona → Osika → Olsza szara → Olsza czarna → Grab → Klon zwyczajny → Klon polny → Lipa drobnolistna → Jesion → Jawor → Wiązy → Lipa szerokolistna

Gatunki najbardziej związane z siedliskami wilgotnymi

Olsza czarna → Olsza szara → Jesion → Wiązy → Jawor

Gatunki najlepiej znoszące ubogie gleby

Brzoza brodawkowata → Brzoza omszona → Osika.