Główne typy siedliskowe lasu (TSL), na których mogą wzrastać jesiony, olsze, brzozy, grab, klony, wiązy, lipy i topola osika

Opracowano na podstawie: Jaworski A. „Hodowla lasu. Charakterystyka hodowlana drzew i krzewów leśnych”, Siedliskowe Podstawy Hodowli Lasu, Instrukcja Urządzania Lasu, Klasyfikacja siedlisk leśnych Polski oraz aktualnej wiedzy leśnej (2024).

1. Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior)

Główne TSL:

• Las świeży (Lśw)
• Las wilgotny (Lw)
• Las łęgowy (Lł)
• Las mieszany świeży (LMśw)
• Las mieszany wilgotny (LMw)

Optimum:

• Lw
• Lł

Jesion jest jednym z najważniejszych gatunków żyznych i wilgotnych siedlisk lasowych.

2. Olsza czarna (Alnus glutinosa)

Główne TSL:

• Ols (Ol)
• Ols jesionowy (OlJ)
• Las łęgowy (Lł)

Optimum:

• Ol
• OlJ

Jest podstawowym gatunkiem siedlisk bagiennych i podmokłych.

3. Olsza szara (Alnus incana)

Główne TSL:

• Ols jesionowy (OlJ)
• Las wilgotny (Lw)
• Las łęgowy (Lł)

Optimum:

• OlJ
• Lł

Występuje głównie na siedliskach nadrzecznych i górskich.

4. Brzoza brodawkowata (Betula pendula)

Główne TSL:

• Bór świeży (Bśw)
• Bór mieszany świeży (BMśw)
• Bór mieszany wilgotny (BMw)
• Las mieszany świeży (LMśw)

Optimum:

• Bśw
• BMśw

Typowy gatunek pionierski siedlisk ubogich.

5. Brzoza omszona (Betula pubescens)

Główne TSL:

• Bór wilgotny (Bw)
• Bór bagienny (Bb)
• Ols (Ol)

Optimum:

• Bw
• Bb

Gatunek siedlisk wilgotnych i bagiennych.

6. Grab pospolity (Carpinus betulus)

Główne TSL:

• Las świeży (Lśw)
• Las mieszany świeży (LMśw)
• Las wilgotny (Lw)

Optimum:

• Lśw
• LMśw

Jest gatunkiem charakterystycznym dla grądów.

7. Klon zwyczajny (Acer platanoides)

Główne TSL:

• Las świeży (Lśw)
• Las mieszany świeży (LMśw)
• Las wilgotny (Lw)

Optimum:

• Lśw
• LMśw

Najczęściej występuje jako gatunek domieszkowy.

8. Jawor (Acer pseudoplatanus)

Główne TSL:

• Las świeży (Lśw)
• Las wyżynny świeży (LWyżśw)
• Las górski świeży (LGśw)
• Las mieszany górski świeży (LMGśw)

Optimum:

• LGśw
• LMGśw

Najważniejszy gatunek domieszkowy lasów górskich.

9. Klon polny (Acer campestre)

Główne TSL:

• Las świeży (Lśw)
• Las mieszany świeży (LMśw)

Optimum:

• Lśw

Spotykany głównie w cieplejszych regionach Polski.

10. Wiąz szypułkowy (Ulmus laevis)

Główne TSL:

• Las łęgowy (Lł)
• Las wilgotny (Lw)
• Ols jesionowy (OlJ)

Optimum:

• Lł

11. Wiąz górski (Ulmus glabra)

Główne TSL:

• Las górski świeży (LGśw)
• Las wyżynny świeży (LWyżśw)

Optimum:

• LGśw

12. Wiąz polny (Ulmus minor)

Główne TSL:

• Las świeży (Lśw)
• Las łęgowy (Lł)

Optimum:

• Lł
• Lśw

13. Lipa drobnolistna (Tilia cordata)

Główne TSL:

• Las świeży (Lśw)
• Las mieszany świeży (LMśw)
• Las wilgotny (Lw)

Optimum:

• Lśw

Jeden z najważniejszych gatunków domieszkowych siedlisk grądowych.

14. Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)

Główne TSL:

• Las świeży (Lśw)
• Las wyżynny świeży (LWyżśw)
• Las górski świeży (LGśw)

Optimum:

• LWyżśw
• LGśw

15. Topola osika (Populus tremula)

Główne TSL:

• Bór świeży (Bśw)
• Bór mieszany świeży (BMśw)
• Las mieszany świeży (LMśw)
• Las świeży (Lśw)

Optimum:

• BMśw
• LMśw

Gatunek o bardzo szerokiej amplitudzie siedliskowej.

Zestawienie do zapamiętania

Najważniejsze skojarzenia egzaminacyjne

• Jesion → Lw, Lł
• Olsza czarna → Ol, OlJ
• Brzoza brodawkowata → Bśw, BMśw
• Brzoza omszona → Bw, Bb
• Grab → Lśw, LMśw
• Jawor → LGśw, LMGśw
• Wiąz szypułkowy → Lł
• Lipa drobnolistna → Lśw
• Osika → BMśw, LMśw

Warto zapamiętać

Jesiony, olsze, grab, klony, wiązy i lipy są gatunkami związanymi głównie z żyznymi siedliskami lasowymi (Lśw, Lw, Lł), natomiast brzozy i osika występują również na siedliskach borowych (Bśw, BMśw, Bw, Bb), wykazując znacznie szerszą amplitudę siedliskową.