Podatność jesionów, olch, brzóz, graba, klonów, wiązów, lip i topoli osiki na zagrożenia abiotyczne
Zagrożenia abiotyczne
Do najważniejszych czynników abiotycznych wpływających na drzewa leśne należą:
- wiatr,
- śnieg i okiść,
- mróz,
- przymrozki późne i wczesne,
- susza,
- wysokie temperatury,
- zalewy i podtopienia,
- zanieczyszczenia przemysłowe.
1. Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior)
Wiatr
- odporność średnia do dużej,
- dzięki silnemu systemowi korzeniowemu stosunkowo rzadko ulega wywrotom.
Śnieg i okiść
- młode drzewa mogą ulegać odkształceniom i złamaniom.
Mróz
- dobrze znosi mrozy zimowe,
- młode osobniki bywają uszkadzane przez późne przymrozki.
Susza
- gatunek wrażliwy na długotrwałe susze.
Zalewy
- dobrze znosi okresowe zalewanie.
2. Olsza czarna (Alnus glutinosa)
Wiatr
- odporność średnia,
- na glebach silnie uwodnionych może ulegać wywrotom.
Mróz
- odporna na mrozy.
Susza
- bardzo wrażliwa.
Zalewy
- bardzo odporna,
- należy do najlepiej znoszących podtopienia gatunków leśnych.
3. Olsza szara (Alnus incana)
Wiatr
- odporność średnia.
Mróz
- bardzo odporna.
Susza
- umiarkowanie wrażliwa.
Zalewy
- dobrze znosi krótkotrwałe zalewanie.
4. Brzoza brodawkowata (Betula pendula)
Wiatr
- odporność średnia,
- starsze drzewa mogą ulegać złomom.
Mróz
- bardzo odporna.
Przymrozki
- młode liście bywają uszkadzane.
Susza
- stosunkowo dobrze znosi krótkotrwałe susze.
Śnieg
- młode drzewa mogą ulegać deformacjom.
5. Brzoza omszona (Betula pubescens)
Wiatr
- odporność średnia.
Mróz
- bardzo odporna.
Susza
- wyraźnie bardziej wrażliwa niż brzoza brodawkowata.
Zalewy
- dobrze znosi wysokie uwilgotnienie gleby.
6. Grab pospolity (Carpinus betulus)
Wiatr
- bardzo odporny dzięki mocnemu systemowi korzeniowemu.
Śnieg i okiść
- stosunkowo odporny.
Mróz
- odporny.
Przymrozki
- młode odnowienia mogą być uszkadzane.
Susza
- umiarkowanie odporny.
7. Klon zwyczajny (Acer platanoides)
Wiatr
- odporny.
Mróz
- bardzo odporny.
Przymrozki
- młode pędy bywają uszkadzane.
Susza
- średnio odporny.
8. Jawor (Acer pseudoplatanus)
Wiatr
- odporny.
Mróz
- dobrze znosi mrozy.
Przymrozki
- młode osobniki są stosunkowo wrażliwe.
Susza
- wrażliwy na długotrwałe niedobory wody.
9. Klon polny (Acer campestre)
Wiatr
- odporny.
Mróz
- dość odporny.
Susza
- dobrze znosi suszę.
Zanieczyszczenia
- jeden z bardziej odpornych gatunków.
10. Wiązy (Ulmus spp.)
Wiatr
- odporność duża.
Mróz
- dobra odporność.
Przymrozki
- młode pędy bywają uszkadzane.
Susza
- umiarkowana odporność.
Zalewy
- szczególnie wiąz szypułkowy dobrze znosi podtopienia.
11. Lipa drobnolistna (Tilia cordata)
Wiatr
- bardzo odporna.
Mróz
- bardzo odporna.
Przymrozki
- odporna dzięki późnemu rozwojowi liści.
Susza
- stosunkowo odporna.
Zanieczyszczenia
- bardzo odporna.
12. Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)
Wiatr
- odporna.
Mróz
- odporność dobra.
Susza
- mniej odporna niż lipa drobnolistna.
13. Topola osika (Populus tremula)
Wiatr
- podatna na złomy i wywroty.
Śnieg i okiść
- podatna na uszkodzenia.
Mróz
- bardzo odporna.
Przymrozki
- stosunkowo odporna.
Susza
- średnio odporna.
Zanieczyszczenia
- dość odporna.
Tabela do zapamiętania
| Gatunek | Wiatr | Mróz | Susza | Zalewy |
|---|---|---|---|---|
| Jesion | odporny | odporny | wrażliwy | odporny |
| Olsza czarna | średnio odporna | odporna | bardzo wrażliwa | bardzo odporna |
| Olsza szara | średnio odporna | bardzo odporna | wrażliwa | odporna |
| Brzoza brodawkowata | średnio odporna | bardzo odporna | dość odporna | nie |
| Brzoza omszona | średnio odporna | bardzo odporna | wrażliwa | odporna |
| Grab | bardzo odporny | odporny | średnio odporny | nie |
| Klon zwyczajny | odporny | bardzo odporny | średnio odporny | nie |
| Jawor | odporny | odporny | wrażliwy | nie |
| Klon polny | odporny | odporny | odporny | nie |
| Wiązy | bardzo odporne | odporne | średnio odporne | odporne |
| Lipa drobnolistna | bardzo odporna | bardzo odporna | odporna | nie |
| Lipa szerokolistna | odporna | odporna | średnio odporna | nie |
| Osika | podatna | bardzo odporna | średnio odporna | nie |
Najważniejsze informacje do zapamiętania
Najbardziej odporne na wiatr
- grab,
- lipa drobnolistna,
- wiązy.
Najbardziej odporne na mróz
- brzozy,
- osika,
- olsza szara,
- lipa drobnolistna.
Najbardziej odporne na suszę
- brzoza brodawkowata,
- klon polny,
- lipa drobnolistna.
Najbardziej odporne na zalewy
- olsza czarna,
- olsza szara,
- jesion,
- wiąz szypułkowy.
Najbardziej wrażliwe na suszę
- olsza czarna,
- jesion,
- jawor,
- brzoza omszona.
Opracowanie zgodne z charakterystykami hodowlanymi gatunków przedstawionymi przez prof. Andrzeja Jaworskiego w Hodowli lasu. Charakterystyka hodowlana drzew i krzewów leśnych oraz z aktualną wiedzą leśną stosowaną w Polsce do 2024 r.
