Zawartość kursu
8. Charakterystyka hodowlana drzew i krzewów leśnych 8.2 Charakterystyka hodowlana gatunków domieszkowych
PROGRAM NAUCZANIA ZAWODU TECHNIK LEŚNIK (Program przedmiotowy o strukturze spiralnej SYMBOL CYFROWY ZAWODU 314301 – KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE w ZAWODZIE: LES.02 Gospodarowanie zasobami leśnymi) ze zmianami z 2023r.
0/20
8.2 Charakterystyka hodowlana gatunków domieszkowych (NK)

Występowanie jesionów, olch, brzóz, graba, klonów, wiązów, lip i topoli osiki w Polsce

Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior)

W Polsce występuje niemal na całym obszarze kraju. Najliczniej rośnie w żyznych i wilgotnych lasach łęgowych, grądach oraz nad rzekami i potokami. Spotykany jest zarówno na nizinach, jak i w niższych położeniach górskich. Szczególnie liczny jest na siedliskach lasów wilgotnych i łęgowych.

Olsze (Alnus spp.)

Olsza czarna (Alnus glutinosa)

Występuje na terenie całej Polski. Jest podstawowym gatunkiem terenów podmokłych, bagiennych i torfowych. Tworzy olsy w dolinach rzek, wokół jezior oraz na glebach stale lub okresowo zalewanych wodą.

Olsza szara (Alnus incana)

Naturalnie występuje głównie w południowej Polsce, szczególnie w Karpatach i Sudetach oraz w dolinach rzek górskich. Rzadziej spotykana na niżu.


Brzozy (Betula spp.)

Brzoza brodawkowata (Betula pendula)

Jest jednym z najpospolitszych drzew w Polsce. Występuje na całym obszarze kraju, od nizin po góry. Rośnie na siedliskach ubogich, suchych i piaszczystych, często jako gatunek pionierski zasiedlający nieużytki, zręby i pożarzyska.

Brzoza omszona (Betula pubescens)

Występuje głównie na siedliskach wilgotnych i bagiennych. Najczęściej spotykana jest w północnej i północno-wschodniej Polsce oraz na torfowiskach i w olsach.


Grab pospolity (Carpinus betulus)

Występuje niemal w całej Polsce, z wyjątkiem najwyższych partii gór. Najczęściej rośnie w lasach grądowych oraz lasach mieszanych na żyznych glebach. Największe znaczenie ma w środkowej, zachodniej i południowej części kraju.


Klony (Acer spp.)

Klon zwyczajny (Acer platanoides)

Występuje na całym niżu i w niższych położeniach górskich. Rośnie głównie w grądach, lasach mieszanych i łęgach na żyznych siedliskach.

Jawor (Acer pseudoplatanus)

Najliczniej występuje w Karpatach i Sudetach oraz na wyżynach południowej Polski. Tworzy domieszkę w lasach górskich i wyżynnych. Spotykany jest także na Pomorzu.

Klon polny (Acer campestre)

Występuje przede wszystkim w zachodniej, południowej i środkowej Polsce. Związany jest z ciepłymi siedliskami lasów liściastych i zarośli śródpolnych.


Wiązy (Ulmus spp.)

W Polsce naturalnie występują:

  • wiąz szypułkowy (Ulmus laevis),
  • wiąz górski (Ulmus glabra),
  • wiąz polny (Ulmus minor).

Wiązy rosną głównie w lasach łęgowych, grądach oraz w dolinach rzecznych. Wiąz górski częściej spotykany jest na terenach wyżynnych i górskich, natomiast wiąz szypułkowy i polny dominują na niżu.


Lipy (Tilia spp.)

Lipa drobnolistna (Tilia cordata)

Najczęściej występujący gatunek lipy w Polsce. Rośnie na całym obszarze kraju w lasach liściastych i mieszanych, zwłaszcza w grądach.

Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)

Występuje głównie w południowej Polsce, na wyżynach i pogórzach oraz w niższych położeniach górskich.

Lipy są charakterystycznym składnikiem żyznych lasów liściastych i mieszanych.


Topola osika (Populus tremula)

Występuje na terenie całej Polski. Jest gatunkiem pionierskim o bardzo szerokiej amplitudzie ekologicznej. Rośnie zarówno na siedliskach ubogich, jak i żyznych, od suchych borów po wilgotne lasy mieszane. Często pojawia się na zrębach, pożarzyskach i gruntach porolnych. Należy do najpowszechniej występujących gatunków liściastych w kraju.

Wersja skrócona do zapamiętania

Gatunek Główne obszary występowania w Polsce
Jesion wyniosły Cała Polska, szczególnie łęgi i siedliska wilgotne
Olsza czarna Cała Polska, bagna, torfowiska, doliny rzek
Olsza szara Karpaty, Sudety, doliny rzek górskich
Brzoza brodawkowata Cała Polska, siedliska ubogie i suche
Brzoza omszona Północna i północno-wschodnia Polska, siedliska wilgotne
Grab pospolity Prawie cała Polska, grądy i lasy mieszane
Klon zwyczajny Cała Polska na żyznych siedliskach
Jawor Karpaty, Sudety, wyżyny południowej Polski
Klon polny Zachodnia, środkowa i południowa Polska
Wiązy Cała Polska, głównie łęgi i grądy
Lipa drobnolistna Cała Polska
Lipa szerokolistna Głównie południowa Polska
Topola osika Cała Polska, gatunek pionierski